ตารางเปรียบเทียบท่อมีตะเข็บกับไร้ตะเข็บ
| หัวข้อ | ท่อมีตะเข็บ (Welded) | ท่อไร้ตะเข็บ (Seamless) |
|---|
| วิธีผลิต | ม้วนแผ่นแล้วเชื่อมตามยาว | เจาะและรีดจากแท่งตัน |
| รอยเชื่อม | มี 1 แนวตลอดเส้น | ไม่มี |
| การรับแรงดัน (ความหนาเท่ากัน) | คิดที่ 80% ตาม ASME B31.3 (100% ถ้า X-ray รอยเชื่อมทั้งเส้น) | 100% |
| ความสม่ำเสมอของผนัง | ดีมาก | ปานกลาง |
| ผิวด้านใน | เรียบ มีแนวเชื่อม | ไม่มีแนวเชื่อม แต่หยาบกว่า |
| ขนาดที่หาได้ | 1/8 นิ้ว ถึง 12 นิ้วขึ้นไป | ส่วนใหญ่ไม่เกิน 4–6 นิ้ว |
| ราคา | ฐาน | แพงกว่าราว 1.4–1.7 เท่า |
| มาตรฐานที่พบบ่อย | ASTM A312 (welded), JIS G3459 | ASTM A312 (seamless), JIS G3459 |
| งานที่เหมาะ | ระบบน้ำ ลม อาหาร เคมีแรงดันต่ำถึงปานกลาง โครงสร้าง | แรงดันสูง ไอน้ำ ไฮดรอลิก งานที่สเปกระบุ Seamless |
รับแรงดันต่างกันแค่ไหน
มาตรฐานออกแบบท่อ ASME B31.3 กำหนดค่าประสิทธิภาพรอยต่อ (joint factor) ของท่อไร้ตะเข็บไว้ที่ 1.00 และท่อสแตนเลสเชื่อมตามยาวแบบ ASTM A312 ที่ไม่ได้ X-ray รอยเชื่อมไว้ที่ 0.80 แปลว่าที่ขนาดและความหนาเท่ากัน วิศวกรจะคิดแรงดันใช้งานของท่อมีตะเข็บได้ราว 80% ของท่อไร้ตะเข็บ
ในทางปฏิบัติ ระบบน้ำ ลมอัด และท่อกระบวนการผลิตทั่วไปทำงานที่แรงดันต่ำกว่าความสามารถของท่อ SCH10 มีตะเข็บอยู่มาก ส่วนต่าง 20% นี้จึงมีผลเฉพาะงานแรงดันสูงหรืองานที่ผู้ออกแบบระบุชัดว่าต้องเป็น Seamless ถ้าแบบหรือสเปกงานไม่ได้ระบุ ท่อมีตะเข็บคือคำตอบที่คุ้มกว่า
ราคาต่างกันเท่าไร
ราคาจริงของท่อสแตนเลส 304 NB ยาว 6 เมตร จากสต๊อก STK Steel เดือนกันยายน 2569 (ก่อน VAT)
| ขนาด | มีตะเข็บ (บาท/เส้น) | ไร้ตะเข็บ (บาท/เส้น) | ส่วนต่าง |
|---|
| 1/2″ SCH40 | 895 | 1,355 | 1.5 เท่า |
| 1″ SCH10 | 1,200 | 1,980 | 1.7 เท่า |
| 1″ SCH40 | 1,450 | 2,345 | 1.6 เท่า |
| 2″ SCH40 | 3,295 | 4,740 | 1.4 เท่า |
| 4″ SCH40 | 9,205 | 14,000 | 1.5 เท่า |
ราคาท่อเปลี่ยนตามราคานิกเกิล ดูราคาล่าสุดทุกขนาดได้ที่ ราคาท่อสแตนเลสวันนี้
SCH คืออะไร SCH10 กับ SCH40 ต่างกันอย่างไร
SCH (Schedule) คือรหัสบอกความหนาผนังท่อตามมาตรฐาน ASME B36.19M ท่อขนาด NB เดียวกันจะมีเส้นผ่านศูนย์กลางนอก (OD) เท่ากันเสมอ แต่ SCH ยิ่งสูง ผนังยิ่งหนา รูในยิ่งเล็ก และรับแรงดันได้มากขึ้น เช่น ท่อ 1 นิ้ว มี OD 33.40 มม. เท่ากันทุก SCH แต่ SCH10 หนา 2.77 มม. ส่วน SCH40 หนา 3.38 มม.
ข้อที่คนสับสนบ่อยคือ ขนาด NB ไม่ใช่ขนาดจริงของท่อ ท่อ 1 นิ้วไม่ได้มี OD 25.4 มม. แต่เป็น 33.40 มม. ขนาด NB (Nominal Bore) เป็นแค่ชื่อเรียก ต้องเปิดตารางเพื่อดู OD จริงทุกครั้ง ตัวอักษร S ท้ายเลข (10S, 40S) หมายถึงตารางความหนาของท่อสแตนเลสโดยเฉพาะ
- SCH5S ผนังบางสุด งานแรงดันต่ำ ลดน้ำหนักและต้นทุน
- SCH10S นิยมที่สุดสำหรับงานระบบสแตนเลสทั่วไป น้ำ ลม อาหาร
- SCH40S ผนังหนา ใช้กับแรงดันสูงขึ้น งานต๊าปเกลียว และงานที่ต้องการความแข็งแรง
- SCH80S ผนังหนาพิเศษ งานแรงดันสูงมาก (สั่งเป็นกรณี)
ตารางขนาดท่อสแตนเลส NB: OD ความหนา และน้ำหนัก
ค่าตาม ASME B36.19M น้ำหนักคำนวณสำหรับสแตนเลส 304 (สูตร: (OD − ความหนา) × ความหนา × 0.02491 = กก./เมตร) คูณ 6 จะได้น้ำหนักต่อเส้น
| ขนาด NB | OD (มม.) | SCH5S หนา (มม.) | SCH10S หนา (มม.) | SCH10S กก./ม. | SCH40S หนา (มม.) | SCH40S กก./ม. |
|---|
| 1/8″ | 10.29 | – | 1.24 | 0.28 | 1.73 | 0.37 |
| 1/4″ | 13.72 | – | 1.65 | 0.50 | 2.24 | 0.64 |
| 3/8″ | 17.15 | – | 1.65 | 0.64 | 2.31 | 0.85 |
| 1/2″ | 21.34 | 1.65 | 2.11 | 1.01 | 2.77 | 1.28 |
| 3/4″ | 26.67 | 1.65 | 2.11 | 1.29 | 2.87 | 1.70 |
| 1″ | 33.40 | 1.65 | 2.77 | 2.11 | 3.38 | 2.53 |
| 1-1/4″ | 42.16 | 1.65 | 2.77 | 2.72 | 3.56 | 3.42 |
| 1-1/2″ | 48.26 | 1.65 | 2.77 | 3.14 | 3.68 | 4.09 |
| 2″ | 60.33 | 1.65 | 2.77 | 3.97 | 3.91 | 5.50 |
| 2-1/2″ | 73.03 | 2.11 | 3.05 | 5.32 | 5.16 | 8.72 |
| 3″ | 88.90 | 2.11 | 3.05 | 6.52 | 5.49 | 11.41 |
| 4″ | 114.30 | 2.11 | 3.05 | 8.45 | 6.02 | 16.24 |
| 5″ | 141.30 | 2.77 | 3.40 | 11.68 | 6.55 | 21.99 |
| 6″ | 168.28 | 2.77 | 3.40 | 13.96 | 7.11 | 28.54 |
| 8″ | 219.08 | 2.77 | 3.76 | 20.17 | 8.18 | 42.97 |
| 10″ | 273.05 | 3.40 | 4.19 | 28.06 | 9.27 | 60.91 |
| 12″ | 323.85 | 3.96 | 4.57 | 36.35 | 9.53 | 74.62 |
ท่อ 316L หนักกว่า 304 ประมาณ 0.5% ใช้ตารางเดียวกันประมาณการได้
ท่อ NB กับท่อ BA (ท่อเงา) ต่างกันอย่างไร
ท่อ NB (pipe) คือท่องานระบบ ผิวด้าน เรียกขนาดตาม NB และความหนาตาม SCH อย่างในตารางด้านบน ส่วนท่อ BA หรือท่อเงา (tube) คือท่องานตกแต่งและโครงสร้างเบา เช่น ราวบันได เฟอร์นิเจอร์ เรียกขนาดตาม OD จริง (ท่อ 1 นิ้ว = 25.4 มม.) และบอกความหนาเป็นมิลลิเมตร เช่น 1.0 หรือ 1.2 มม. ท่อสองกลุ่มนี้ใช้ข้อต่อร่วมกันไม่ได้ เวลาสั่งจึงควรบอกให้ชัดว่าเป็นท่อ NB หรือท่อ BA
เลือกแบบไหนดี
- ระบบน้ำ น้ำดี น้ำเสีย ลมอัด ท่อมีตะเข็บ SCH10
- ไลน์ผลิตอาหารและเครื่องดื่ม ท่อมีตะเข็บ ผิวในเรียบกว่าและทำความสะอาดง่าย
- งานต๊าปเกลียว SCH40 เพราะ SCH10 ผนังบางเกินไปสำหรับเกลียว
- ไอน้ำแรงดันสูง ไฮดรอลิก แก๊สแรงดันสูง ท่อไร้ตะเข็บ SCH40 ขึ้นไป
- งานที่แบบหรือ TOR ระบุ Seamless ต้องใช้ไร้ตะเข็บตามสเปก พร้อมใบ Mill Cert
- งานกลึงเป็นชิ้นส่วน บูช ปลอก ท่อไร้ตะเข็บ เพราะไม่มีแนวเชื่อมโผล่หลังกลึง
- งานโครงสร้าง ราว เสา ท่อมีตะเข็บ หรือท่อ BA ถ้าต้องการผิวเงา
ท่อสแตนเลสที่ STK Steel มีสต๊อก
ต้องการราคาตามจำนวนจริงหรือตัดตามขนาด แจ้งชนิด (ซิงค์ชุบไฟฟ้า / สังกะสีชุบร้อน / เหล็กดำ) ความหนา ขนาด และจำนวน ได้ใบเสนอราคาภายใน 15 นาทีในเวลาทำการ
LINE @STKMETAL โทร 096-236-8581
คำถามที่พบบ่อย
ท่อมีตะเข็บรั่วง่ายกว่าไหมไม่ ท่อมีตะเข็บที่ผลิตตามมาตรฐานผ่านการทดสอบแรงดันหรือ Eddy current ทุกเส้น รอยเชื่อมจากโรงงานไม่ใช่จุดรั่วในการใช้งานปกติ จุดรั่วในระบบท่อส่วนใหญ่มาจากรอยเชื่อมหน้างานและข้อต่อ
ท่อไร้ตะเข็บแพงกว่าเท่าไรราว 1.4–1.7 เท่าของท่อมีตะเข็บขนาดเดียวกัน เช่น ท่อ 304 ขนาด 1 นิ้ว SCH40 มีตะเข็บ 1,450 บาท ไร้ตะเข็บ 2,345 บาทต่อเส้น (ราคา ก.ย. 2569)
SCH10 กับ SCH40 ใช้ข้อต่อร่วมกันได้ไหมข้อต่อแบบเชื่อมชน (butt weld) ควรใช้ SCH เดียวกับท่อเพื่อให้รูในเสมอกัน ส่วนหน้าแปลนและข้อต่อเกลียวอ้างอิง OD ซึ่งเท่ากันทุก SCH
ท่อ 1 นิ้ว SCH40 หนักเท่าไรประมาณ 2.53 กก./เมตร หรือราว 15 กก. ต่อเส้น 6 เมตร
งานอาหารต้องใช้ท่อไร้ตะเข็บไหมไม่จำเป็น งานอาหารให้ความสำคัญกับผิวในที่เรียบและเกรดวัสดุ (304 หรือ 316L) ท่อมีตะเข็บคุณภาพดีใช้ได้และเป็นที่นิยมกว่า
ท่อไร้ตะเข็บมีขนาดใหญ่กว่า 4 นิ้วไหมมีแต่เป็นของสั่ง ราคาสูงและรอนาน งานขนาดใหญ่ส่วนมากจึงใช้ท่อมีตะเข็บ
สรุป
ท่อสแตนเลสมีตะเข็บและไร้ตะเข็บต่างกันที่วิธีผลิต ท่อไร้ตะเข็บไม่มีรอยเชื่อม รับแรงดันได้เต็ม 100% แต่แพงกว่าราว 1.4–1.7 เท่าและมีขนาดจำกัด ท่อมีตะเข็บราคาคุ้มกว่า ขนาดครบ และเพียงพอสำหรับงานเดินท่อเกือบทั้งหมด ถ้าสเปกงานไม่ได้บังคับ Seamless ให้เลือกท่อมีตะเข็บแล้วเลือก SCH ให้เหมาะกับแรงดัน หากไม่แน่ใจ ส่งแบบหรือแรงดันใช้งานมาให้ทีมขาย STK Steel ช่วยเลือกได้ทาง LINE @STKMETAL หรือโทร 096-236-8581
