น้ำหนักสแตนเลสทุกรูปทรงคำนวณจากสูตรเดียวกัน คือ ปริมาตร (ลบ.มม.) × ความถ่วงจำเพาะ ÷ 1,000,000 = น้ำหนัก (กก.) สแตนเลส 304 มีความถ่วงจำเพาะ 7.93 คำถามที่ถามกันบ่อยที่สุดคือแผ่นสแตนเลส 304 หนา 1 มม. ขนาด 4×8 ฟุต หนักเท่าไร คำตอบคือ 23.6 กิโลกรัมต่อแผ่น ใช้เครื่องคำนวณด้านล่างได้เลย หรือดูสูตรลัด ตารางน้ำหนักทุกความหนา และวิธีคิดราคาจากน้ำหนักถัดลงไป
1. เลือกชนิดโลหะ / Select Metal
2. เลือกรูปทรง / Select Shape
3. หน่วยที่ใช้ / Unit
4. กรอกขนาด / Enter Dimensions (หน่วย: มม.)
สูตรคำนวณน้ำหนัก ใช้ได้กับทุกรูปทรง
หลักการมีแค่สองขั้น หาปริมาตรของชิ้นงานก่อน แล้วคูณด้วยความถ่วงจำเพาะของวัสดุ
น้ำหนัก (กก.) = ปริมาตร (ลบ.มม.) × ความถ่วงจำเพาะ ÷ 1,000,000
ความถ่วงจำเพาะคือน้ำหนักต่อปริมาตรของวัสดุ หน่วยเป็นกรัมต่อลูกบาศก์เซนติเมตร สแตนเลสแต่ละเกรดมีค่าไม่เท่ากันเพราะส่วนผสมโลหะต่างกัน ส่วนเลข 1,000,000 คือตัวแปลงหน่วยจากลูกบาศก์มิลลิเมตรเป็นกิโลกรัม
สูตรลัดแต่ละรูปทรง (สแตนเลส 304)
ถ้าไม่อยากหาปริมาตรเอง ใช้สูตรลัดด้านล่างได้เลย ใส่ขนาดเป็นมิลลิเมตร ได้ผลเป็นกิโลกรัมต่อเมตร ยกเว้นแผ่นที่คิดทั้งแผ่น
| รูปทรง | สูตร | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| แผ่น | กว้าง(ม.) × ยาว(ม.) × หนา(มม.) × 7.93 | 1.22 × 2.44 × 1 = 23.6 กก./แผ่น |
| เส้นแบน | 0.00793 × กว้าง × หนา | 25 × 3 มม. = 0.60 กก./ม. |
| เพลากลม | 0.00623 × เส้นผ่าศูนย์กลาง² | เพลา 25 มม. = 3.89 กก./ม. |
| เพลาเหลี่ยม | 0.00793 × ด้าน² | 25 × 25 มม. = 4.96 กก./ม. |
| เพลาหกเหลี่ยม | 0.00687 × ระยะมุมตรงข้าม² | 19 มม. = 2.48 กก./ม. |
| ท่อกลม | 0.02491 × หนา × (OD − หนา) | ท่อ 1 นิ้ว SCH40 (OD 33.4 หนา 3.38) = 2.53 กก./ม. |
| ท่อเหลี่ยม | 0.03172 × หนา × (ด้าน − หนา) | 25 × 25 × 1.2 มม. = 0.91 กก./ม. |
| ฉาก | 0.00793 × (ปีก1 + ปีก2 − หนา) × หนา | 25 × 25 × 3 มม. = 1.12 กก./ม. |
เกรดอื่นให้เปลี่ยนเลข 7.93 เป็นความถ่วงจำเพาะของเกรดนั้นตามตารางถัดไป เช่นเกรด 430 ใช้ 7.70 ทำให้น้ำหนักน้อยกว่า 304 ราว 3%
ตารางน้ำหนักแผ่นสแตนเลส ขนาด 4×8 ฟุต ทุกความหนา
ขนาดมาตรฐาน 4×8 ฟุต เท่ากับ 1,220 × 2,440 มม. หน่วยเป็นกิโลกรัมต่อแผ่น
| ความหนา (มม.) | 304 / 201 | 430 |
|---|---|---|
| 0.4 | 9.4 | 9.2 |
| 0.5 | 11.8 | 11.5 |
| 0.6 | 14.2 | 13.8 |
| 0.8 | 18.9 | 18.3 |
| 1 | 23.6 | 22.9 |
| 1.2 | 28.3 | 27.5 |
| 1.5 | 35.4 | 34.4 |
| 2 | 47.2 | 45.8 |
| 2.5 | 59.0 | 57.3 |
| 3 | 70.8 | 68.8 |
| 4 | 94.4 | 91.7 |
| 5 | 118.0 | 114.6 |
| 6 | 141.6 | 137.5 |
| 8 | 188.8 | 183.4 |
| 10 | 236.1 | 229.2 |
| 12 | 283.3 | 275.1 |
แผ่นขนาด 5×10 ฟุต (1,524 × 3,048 มม.) มีจำหน่ายเช่นกัน น้ำหนักมากกว่าแผ่น 4×8 ประมาณ 1.56 เท่า เช่นแผ่น 304 หนา 1 มม. ขนาด 5×10 ฟุต หนักราว 36.8 กิโลกรัม
ความถ่วงจำเพาะของโลหะแต่ละชนิด
ค่าเหล่านี้คือค่าที่เครื่องคำนวณด้านบนใช้ และเป็นค่ามาตรฐานที่ใช้คิดราคาซื้อขายกันในตลาด
| วัสดุ | ความถ่วงจำเพาะ (ก./ลบ.ซม.) |
|---|---|
| สแตนเลส 304 / 304L | 7.93 |
| สแตนเลส 316 / 316L | 7.98 |
| สแตนเลส 201 | 7.93 |
| สแตนเลส 430 | 7.70 |
| สแตนเลส 310S | 8.00 |
| สแตนเลส 410 / 420J2 | 7.75 |
| สแตนเลส 630 (17-4PH) | 7.80 |
| เหล็กดำ SS400 และเหล็กชุบซิงค์ | 7.85 |
| อลูมิเนียม A1100 | 2.71 |
| อลูมิเนียม A5052 | 2.68 |
คิดราคาจากน้ำหนัก
สแตนเลสซื้อขายกันเป็นกิโลกรัม ราคาต่อแผ่นหรือต่อเส้นจึงมาจากสูตร ราคา = น้ำหนัก (กก.) × ราคาต่อกิโลกรัม
ตัวอย่างจริง แผ่นสแตนเลส 304 ผิว 2B หนา 1 มม. ขนาด 4×8 ฟุต หนัก 23.6 กก. ราคาเดือนกันยายน 2569 อยู่ที่ 1,920 บาทต่อแผ่น คิดกลับเป็นราคาต่อกิโลกรัมได้ประมาณ 81 บาท
ประโยชน์ของการคิดกลับเป็นราคาต่อกิโลคือใช้เทียบราคาข้ามความหนาและข้ามผู้ขายได้ตรง ๆ เพราะแผ่นหนาย่อมแพงกว่าแผ่นบางอยู่แล้วโดยธรรมชาติ ดูราคาปัจจุบันทุกเกรดทุกความหนาได้ที่หน้า ราคาสแตนเลสวันนี้
คำถามที่พบบ่อย
แผ่นสแตนเลส 1 มม. หนักกี่กิโล
แผ่นสแตนเลส 304 หนา 1 มม. ขนาด 4×8 ฟุต หนัก 23.6 กิโลกรัมต่อแผ่น ถ้าเป็นเกรด 430 จะหนัก 22.9 กิโลกรัม
แผ่น 4×8 กับ 5×10 ฟุต น้ำหนักต่างกันเท่าไร
แผ่น 5×10 ฟุต มีพื้นที่มากกว่า 1.56 เท่า น้ำหนักจึงมากกว่าในสัดส่วนเดียวกัน เช่นความหนา 1 มม. แผ่น 4×8 หนัก 23.6 กก. ส่วน 5×10 หนักราว 36.8 กก.
สแตนเลส 304 กับ 430 อันไหนหนักกว่า
304 หนักกว่า เพราะมีความถ่วงจำเพาะ 7.93 ส่วน 430 อยู่ที่ 7.70 ต่างกันราว 3% ที่ขนาดเท่ากัน
ท่อสแตนเลส 1 นิ้ว SCH40 หนักกี่กิโลต่อเมตร
ประมาณ 2.53 กิโลกรัมต่อเมตร หรือราว 15 กิโลกรัมต่อเส้น 6 เมตร
เพลาสแตนเลส 1 นิ้ว หนักเท่าไร
เพลากลม 304 ขนาด 1 นิ้ว (25.4 มม.) หนักประมาณ 4.02 กิโลกรัมต่อเมตร
น้ำหนักที่คำนวณได้ตรงกับของจริงไหม
ใกล้เคียงแต่ไม่เท่ากันเป๊ะ เพราะโรงงานผลิตมีค่าเผื่อความหนาอยู่ราว ±3% แผ่นจริงจึงอาจหนักหรือเบากว่าที่คำนวณได้เล็กน้อย ใช้ตัวเลขคำนวณเพื่อประมาณราคาและวางแผนขนส่งได้ แต่การซื้อขายจริงยึดน้ำหนักชั่งจริงเป็นหลัก
สแตนเลสหนักกว่าเหล็กดำไหม
หนักกว่าเล็กน้อย สแตนเลส 304 อยู่ที่ 7.93 เหล็กดำ SS400 อยู่ที่ 7.85 ต่างกันราว 1%
อลูมิเนียมเบากว่าสแตนเลสกี่เท่า
ประมาณ 2.9 เท่า อลูมิเนียม A1100 มีความถ่วงจำเพาะ 2.71 เทียบกับสแตนเลส 304 ที่ 7.93
คิดราคาสแตนเลสจากน้ำหนักอย่างไร
เอาน้ำหนักคูณราคาต่อกิโลกรัม เช่นแผ่น 304 หนา 1 มม. ขนาด 4×8 ฟุต หนัก 23.6 กก. ถ้าราคา 81 บาทต่อกิโลกรัม ราคาต่อแผ่นจะอยู่ที่ประมาณ 1,910 บาท ดูราคาปัจจุบันได้ที่หน้าราคาสแตนเลสวันนี้