แผ่นเหล็กซิงค์ (Galvanized Steel) คืออะไร SGCC กับชุบไฟฟ้าต่างกันไหม เทียบเหล็กดำและสแตนเลส
แผ่นเหล็กซิงค์ คือ แผ่นเหล็กที่เคลือบผิวด้วยสังกะสี (Zinc) เพื่อกันสนิม ภาษาอังกฤษเรียก Galvanized Steel Sheet คำว่า “ซิงค์” กับ “สังกะสี” คือธาตุเดียวกัน แต่ในตลาดไทยมักใช้เรียกสินค้าคนละแบบ: “แผ่นเหล็กซิงค์” มักหมายถึงเหล็กชุบสังกะสีด้วยไฟฟ้า ผิวเรียบเนียน ส่วน “แผ่นสังกะสี SGCC” หมายถึงเหล็กชุบสังกะสีแบบจุ่มร้อน ผิวมีลายดอกสังกะสี บทความนี้อธิบายว่าสองแบบนี้ต่างกันตรงไหน รหัส SGCC SECC GI EG แปลว่าอะไร ทนสนิมได้แค่ไหนเมื่อเทียบกับเหล็กดำและสแตนเลส ราคาต่างกันเท่าไร และงานไหนควรเลือกแบบไหน
แผ่นเหล็กซิงค์คืออะไร ทำไมถึงไม่เป็นสนิม
เหล็กธรรมดา (เหล็กดำ) จะเป็นสนิมทันทีที่โดนความชื้น การเคลือบสังกะสีช่วยได้สองทาง ทางแรกคือชั้นสังกะสีเป็นเกราะกั้นไม่ให้อากาศและน้ำถึงเนื้อเหล็ก ทางที่สองสำคัญกว่า คือสังกะสีเป็นโลหะที่ “ยอมเป็นสนิมแทนเหล็ก” (sacrificial protection) แม้ผิวจะมีรอยขีดข่วนเล็ก ๆ สังกะสีรอบ ๆ ก็ยังปกป้องเหล็กตรงนั้นต่อไปได้จนกว่าสังกะสีจะหมด อายุการใช้งานจึงขึ้นกับความหนาของชั้นสังกะสีและสภาพแวดล้อมเป็นหลัก
เนื้อในของแผ่นเหล็กซิงค์คือเหล็กแผ่นรีดเย็นเกรดทั่วไป (เช่น SPCC) ความแข็งแรงและการขึ้นรูปจึงเหมือนเหล็กแผ่นธรรมดา พับ ดัด ตัด เจาะ ได้ง่าย เชื่อมได้ แต่ทุกจุดที่ตัดหรือเชื่อมจะไม่มีสังกะสีคลุม ต้องพ่นสีซิงค์หรือทาสีทับตรงรอยนั้น
ชุบร้อน SGCC กับชุบไฟฟ้า SECC ต่างกันอย่างไร
| หัวข้อ | ชุบร้อน (Hot-dip) · SGCC · “แผ่นสังกะสี” | ชุบไฟฟ้า (Electro) · SECC / EG · “แผ่นเหล็กซิงค์” |
|---|---|---|
| วิธีเคลือบ | จุ่มแผ่นเหล็กลงในสังกะสีหลอมเหลว ~450 °C | ชุบด้วยกระแสไฟฟ้าในสารละลายสังกะสี |
| ความหนาชั้นสังกะสี | หนา ทั่วไป 60–275 g/m² (Z06–Z27) ที่ขายในไทยมักเป็น Z08–Z12 | บาง ทั่วไป 2–10 ไมครอน (ราว 20–70 g/m²) |
| ลักษณะผิว | มีลายดอกสังกะสี (spangle) ผิวไม่เรียบเท่า | เรียบเนียน สม่ำเสมอ ดูสวยกว่า |
| ทนสนิมกลางแจ้ง | ดีกว่า อายุยาวกว่าตามความหนาสังกะสี | ปานกลาง เหมาะงานในร่มหรือทำสีทับ |
| ทำสี พ่นสีฝุ่น | ได้ แต่ต้องล้างไขและอาจต้องรองพื้น | ดีมาก สียึดเกาะดี เป็นวัสดุมาตรฐานของงานพ่นสีฝุ่น |
| เชื่อม | ได้ มีควันสังกะสีมาก ต้องระบายอากาศ | ได้ ควันน้อยกว่าเพราะสังกะสีบาง |
| งานที่นิยม | ท่อดักส์ ท่อแอร์ ปล่องควัน หลังคา รางน้ำ กล่องไฟฟ้ากลางแจ้ง | ตู้ไฟฟ้า ตู้คอนโทรล เครื่องใช้ไฟฟ้า เฟอร์นิเจอร์เหล็ก ชิ้นส่วนที่พ่นสีทับ |
| มาตรฐาน | JIS G3302 (SGCC) / ASTM A653 | JIS G3313 (SECC) / ASTM A879 |
ที่ STK Steel เรียกสินค้าสองแบบนี้ตามที่ตลาดคุ้น คือ แผ่นสังกะสี SGCC สำหรับชุบร้อน และ แผ่นเหล็กซิงค์ (Galvanized Steel) สำหรับชุบไฟฟ้า ถ้าไม่แน่ใจว่างานของคุณต้องใช้แบบไหน บอกลักษณะงานมาให้ทีมขายช่วยเลือกได้
ถอดรหัส SGCC SECC GI EG และ Z12 แปลว่าอะไร
- SGCC = Steel Galvanized Cold-rolled Commercial เหล็กแผ่นรีดเย็นชุบสังกะสีแบบจุ่มร้อน เกรดใช้งานทั่วไป ตามมาตรฐานญี่ปุ่น JIS G3302 เป็นชื่อที่คนไทยใช้เรียก “แผ่นสังกะสี” มากที่สุด
- SECC = Steel Electrogalvanized Cold-rolled Commercial เหล็กรีดเย็นชุบสังกะสีด้วยไฟฟ้า ตาม JIS G3313 คือ “แผ่นเหล็กซิงค์” ผิวเรียบ
- GI = Galvanized Iron คำเรียกทั่วไปของเหล็กชุบสังกะสีจุ่มร้อน ความหมายเดียวกับ SGCC
- EG = Electro-Galvanized คำเรียกทั่วไปของเหล็กชุบสังกะสีด้วยไฟฟ้า ความหมายเดียวกับ SECC
- Z08 / Z12 / Z18 / Z27 = ปริมาณสังกะสีรวมสองด้าน หน่วย g/m² เช่น Z12 = 120 g/m² ตัวเลขยิ่งสูงยิ่งทนสนิมนานและยิ่งแพง
- PPGI = Pre-painted Galvanized Iron เหล็กชุบสังกะสีที่เคลือบสีมาจากโรงงานแล้ว ใช้ทำหลังคาและผนังเมทัลชีท
เหล็กซิงค์ เทียบกับ เหล็กดำ SS400 และสแตนเลส 304
| หัวข้อ | เหล็กดำ SS400 | เหล็กซิงค์ / สังกะสี | สแตนเลส 304 |
|---|---|---|---|
| กันสนิม | ไม่กันเลย ต้องทาสี | กันได้ตามความหนาสังกะสี รอยตัด/รอยเชื่อมไม่กัน | กันสนิมทั้งเนื้อ ตัดหรือเชื่อมก็ยังกัน |
| อายุกลางแจ้ง (ไม่ทาสี) | เป็นสนิมในไม่กี่สัปดาห์ | ประมาณ 5–20 ปี ขึ้นกับความหนาสังกะสีและสภาพอากาศ | หลายสิบปี |
| สัมผัสอาหาร | ไม่ได้ | ไม่แนะนำ | ได้ เป็นเกรดมาตรฐานอาหาร |
| น้ำเกลือ / เคมี | ไม่ได้ | ไม่ได้ สังกะสีหมดเร็ว | ได้ (ริมทะเลควรใช้ 316L) |
| ขึ้นรูป เชื่อม | ง่ายที่สุด | ง่าย เชื่อมต้องระวังควันสังกะสี | ปานกลาง ต้องใช้ลวดเชื่อมสแตนเลส |
| ราคาแผ่น 4×8 หนา 1.5 มม. (ก.ย. 2569) | 980 บาท | 1,230–1,250 บาท | 2,830 บาท |
หลักคิดง่าย ๆ คือ เหล็กดำ ใช้เมื่อยังไงก็ต้องทาสีหรืออยู่ในคอนกรีต เหล็กซิงค์ ใช้เมื่อต้องการกันสนิมระดับหนึ่งในราคาเหล็ก และ สแตนเลส ใช้เมื่องานโดนน้ำ อาหาร เคมี หรือต้องการอายุใช้งานยาวโดยไม่ต้องดูแล อ่านเพิ่มได้ที่ แผ่นเหล็กดำ SS400 และ สแตนเลส 304 คืออะไร
ราคาแผ่นเหล็กซิงค์และแผ่นสังกะสี (ราคาจริงจากสต๊อก กันยายน 2569)
| ความหนา (แผ่น 4×8 ฟุต) | แผ่นสังกะสี SGCC ชุบร้อน | แผ่นเหล็กซิงค์ ชุบไฟฟ้า | น้ำหนักโดยประมาณ |
|---|---|---|---|
| 0.5 มม. | 490 บาท | 480 บาท | 11–12 กก. |
| 0.7 มม. | 715 บาท | 620 บาท | 15–16 กก. |
| 0.8 มม. | 790 บาท | 835 บาท | 18.6 กก. |
| 1.0 มม. | 855 บาท | 900 บาท | 22–22.5 กก. |
| 1.2 มม. | 965 บาท | 940 บาท | 25.6 กก. |
| 1.5 มม. | 1,230 บาท | 1,250 บาท | 33 กก. |
| 2.0 มม. | 1,690 บาท | 1,625 บาท | 44–45 กก. |
| 3.0 มม. | 2,960 บาท | – | 67.8 กก. |
ราคาก่อน VAT ณ วันที่อัปเดต มีขนาด 4×10 ฟุตในบางความหนา ราคาเปลี่ยนตามราคาเหล็กและสังกะสีในตลาด ดูราคาปัจจุบันทุกรายการที่ ราคาสแตนเลสวันนี้ (ตารางแผ่นโลหะอื่นอยู่ท้ายหน้า) สังเกตว่าสองแบบราคาใกล้กันมาก การเลือกจึงควรดูที่งาน ไม่ใช่ราคา
งานไหนใช้เหล็กซิงค์ได้ งานไหนไม่ควร
เหมาะ
- ตู้ไฟฟ้า ตู้คอนโทรล กล่องอุปกรณ์ แชสซีเครื่องใช้ไฟฟ้า (ชุบไฟฟ้า แล้วพ่นสีฝุ่นทับ)
- ท่อดักส์ ท่อแอร์ ปล่องควัน ฝ้าเพดาน โครงผนังเบา (ชุบร้อน)
- เฟอร์นิเจอร์เหล็ก ชั้นวาง โครงโต๊ะ ที่อยู่ในร่มและทำสีทับ
- หลังคา รางน้ำ ผนังโรงงาน ที่ยอมรับอายุใช้งาน 10–20 ปี (ชุบร้อนสังกะสีหนา หรือ PPGI)
- งานชั่วคราวและงานงบจำกัดที่ต้องการกันสนิมดีกว่าเหล็กดำ
ไม่เหมาะ
- สัมผัสอาหารหรือน้ำดื่ม (สังกะสีละลายออกได้ในสภาพเป็นกรด)
- โดนน้ำเกลือ น้ำทะเล สารเคมี หรือแช่น้ำตลอด
- งานที่ต้องตัดและเชื่อมมากแล้วไม่ทาสีทับ เพราะรอยตัดทุกจุดคือจุดเริ่มสนิม
- งานที่ต้องการผิวเงาสวยถาวรโดยไม่ทำสี
แผ่นเหล็กซิงค์ที่ STK Steel มีสต๊อก
- แผ่นเหล็กซิงค์ (ชุบไฟฟ้า): หนา 0.5 / 0.6 / 0.7 / 0.8 / 0.9 / 1.0 / 1.2 / 1.5 / 2.0 มม. ขนาด 4×8 ฟุต และ 4×10 ฟุตในบางความหนา ดูที่ แผ่นเหล็กซิงค์ (Galvanized Steel)
- แผ่นสังกะสี SGCC (ชุบร้อน): หนา 0.35 / 0.5 / 0.7 / 0.8 / 1.0 / 1.2 / 1.5 / 2.0 / 3.0 มม. ขนาด 4×8 ฟุต ดูที่ แผ่นสังกะสี SGCC
- แผ่นเหล็กดำ SS400: หนา 1.5–20 มม. ขนาด 4×8 และ 5×10 ฟุต ดูที่ แผ่นเหล็กดำ SS400
ทุกรายการตัดตามขนาดได้ ขายปลีกตั้งแต่ 1 แผ่น จัดส่งทั่วประเทศ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับแผ่นเหล็กซิงค์
SGCC คืออะไรคือรหัสเกรดเหล็กแผ่นรีดเย็นชุบสังกะสีแบบจุ่มร้อนตามมาตรฐานญี่ปุ่น JIS G3302 ย่อจาก Steel Galvanized Cold-rolled Commercial เป็นเกรดใช้งานทั่วไปที่ขายมากที่สุดในไทย
Galvanized steel sheet คืออะไรคือแผ่นเหล็กชุบสังกะสี ภาษาไทยเรียกแผ่นเหล็กซิงค์หรือแผ่นสังกะสี ชั้นสังกะสีช่วยกันสนิมให้เนื้อเหล็กด้านใน
เหล็กซิงค์กับสังกะสีต่างกันไหมธาตุเดียวกัน ซิงค์คือชื่ออังกฤษของสังกะสี แต่ในตลาดไทยมักเรียกแผ่นชุบไฟฟ้าผิวเรียบว่า “เหล็กซิงค์” และแผ่นชุบร้อนผิวมีดอกว่า “แผ่นสังกะสี” เวลาสั่งซื้อควรระบุว่าชุบร้อนหรือชุบไฟฟ้าให้ชัด
เหล็กซิงค์เป็นสนิมไหมเป็นได้เมื่อสังกะสีหมด หรือตรงรอยตัด รอยเชื่อม รอยขีดลึก ในร่มใช้ได้หลายสิบปี กลางแจ้งโดนฝนอยู่ได้ราว 5–20 ปีแล้วแต่ความหนาสังกะสี ถ้าโดนน้ำเกลือจะเป็นสนิมเร็วมาก
เหล็กซิงค์เชื่อมได้ไหมได้ ทั้งเชื่อมไฟฟ้าและ MIG แต่มีควันสังกะสี ต้องระบายอากาศดี และแนวเชื่อมจะไม่มีสังกะสีคลุม ต้องพ่นสีซิงค์ (zinc-rich primer) ทับหลังเชื่อม
เหล็กซิงค์ทาสีได้ไหมได้ แบบชุบไฟฟ้าทาสีและพ่นสีฝุ่นได้ดีมาก แบบชุบร้อนต้องล้างคราบไขและใช้สีรองพื้นสำหรับสังกะสีโดยเฉพาะ ไม่งั้นสีจะลอก
แผ่นเหล็กซิงค์ราคาเท่าไหร่แผ่น 4×8 ฟุต หนา 1.0 มม. ประมาณ 855–900 บาท หนา 1.2 มม. ประมาณ 940–965 บาท หนา 1.5 มม. ประมาณ 1,230–1,250 บาท (ก.ย. 2569 ก่อน VAT) ดูทุกความหนาที่ ราคาสแตนเลสวันนี้
สรุป
แผ่นเหล็กซิงค์คือเหล็กแผ่นเคลือบสังกะสีเพื่อกันสนิม มีสองแบบหลักคือชุบร้อน SGCC ที่สังกะสีหนา ทนกลางแจ้งดีกว่า ผิวมีดอก และชุบไฟฟ้า SECC ที่ผิวเรียบสวย ทำสีต่อง่าย เหมาะงานในร่ม ราคาใกล้กันและถูกกว่าสแตนเลส 304 ราวครึ่งหนึ่ง แต่กันสนิมได้จำกัดและกันไม่ได้ตรงรอยตัดรอยเชื่อม ถ้างานโดนน้ำตลอด สัมผัสอาหาร หรือต้องการอายุใช้งานยาวโดยไม่ดูแล ให้ข้ามไปสแตนเลส STK Steel มีสต๊อกทั้งเหล็กซิงค์ชุบไฟฟ้า แผ่นสังกะสี SGCC เหล็กดำ SS400 และสแตนเลสครบทุกเกรด ตัดตามขนาดได้ ส่งทั่วประเทศ